جابجایی میان بیمه ها؛ سرگردانی فرهنگیان شاغل و بازنشسته در پیچ و خم تعهدات سربه هوا

عبدالحمید گل افشان/

همین چند روز پیش بود که عسکر رشیدی بازنشسته فرهنگی اهل شوشتر، برای تهیه یک قلم داروی خاص به داروخانه طرف قرارداد مراجعه کرد؛ اما با پاسخ صریح منشی مواجه شد: «بیمه شما باما فسخ قرارداد کرده،بایدبه داروخانه دیگری بروید. رشیدی همانجا ماند و نتوانست دارویش را بگیرد. نه به خاطر نبود دارو، که به خاطر اختلافی که میان بیمه و مرکز درمانی افتاده بود و او، تنها یک «بیمه شده» بود که باید هزینه آن را با سرگردانی پرداخت می کرد. این روایت تکراری این روزهای بسیاری از فرهنگیان شاغل و بازنشسته خوزستان است.

هر سال با پایان یافتن یک دوره، پای یک بیمه جدید به قراردادهای تکمیلی فرهنگیان باز می شود؛ معلم، دانا، آتیه سازان،ملت و دی. اما نکته اینجاست که این تغییرات نه تنها آرامش خاطر، که سردرگمی بیشتری را برای بیمه شدگان به ارمغان آورده است. نمایندگان بیمه در ادارات آموزش و پرورش مستقر هستند و یک اتاق رایگان با تمام امکانات در اختیار دارند. اگر این نمایندگی در سطح شهر اجاره داده می شد، بیمه مربوطه باید هزینه های سنگینی را بابت رهن و اجاره پرداخت می کرد اما اکنون آموزش و پرورش این فضا را به صورت رایگان در اختیار نماینده قرار داده است. با این حال بسیاری از این نمایندگان اطلاعات کافی برای راهنمایی کردن ندارند و گاه دیر به محل کار خود مراجعه می کنند. در برخی موارد نیز برخورد نامناسب با ارباب رجوع، بر تلخی این سرگردانی می افزاید و راهنمایی لازم را انجام نمی دهند. در این زمینه، لازم است مدیران کل این بیمه ها، کلاس های آموزشی برای نمایندگان خود مستقر در آموزش و پرورش برگزار کنند تا کیفیت خدمات دهی بهبود یابد.

مهم تر از رفتار اما عملکرد مالی بیمه هاست. فرهنگیان از تأخیرهای چند ماهه در پرداخت مطالبات خود گله مندند. مرتضی احمدی بافنده، یکی از فرهنگیان، با اشاره به مطالبات پرداخت نشده از دوره قبل می گوید که هنوز طلب برخی اسناد پزشکی خود را از بیمه معلم دریافت نکرده است. این در حالی است که برای سال جدید، بیمه دانا جایگزین شده و پول ماهانه آنها برای مدتی معلق مانده تا تکلیف بیمه قبلی روشن شود. از سوی دیگر، بسیاری از بیمه شدگان پس از بارگذاری مدارک و نسخ خود در سامانه، با برگشت خوردن برخی اوراق به دلایل نامعلوم مواجه می شوند و یا پس از ماه ها انتظار، مبلغی را که نقداً پرداخت کرده اند، با تأخیر چند ماهه دریافت می کنند. این چرخه، هر سال با یک نام جدید تکرار می شود.

اما سنگین ترین بخش ماجرا به خدمات دندانپزشکی باز می گردد. سقف تعهدات بیمه تکمیلی فرهنگیان شاغل و بازنشسته در بخش دندانپزشکی ۶ میلیون تومان است، در حالی که هزینه های واقعی از عصب کشی، پر کردن و روکش، در استان خوزستان حدود ۲۵ میلیون تومان برآورد می شود. این در حالی است که تعهد دندانپزشکی برای کارکنان ادارات و نهادهای دولتی، کارخانه ها و صنایع در استان خوزستان بین ۱۵ تا ۳۵ میلیون تومان است. محمد حمادی یکی از معلمان بازنشسته، این شکاف را یک مانع جدی می داند و می گوید بسیاری از فرهنگیان به ناچار، به جای درمان، دندان خود را می کشند تا از شر درد خلاص شوند.

از سوی دیگر مراکز درمانی طرف قرارداد از «بدعهدی» بیمه ها می گویند. منشی یک مطب در اهواز با صراحت اعلام کرد که به خاطر بدهی های بیمه، قراردادشان فسخ شده و بیماران را به مراکز دیگر راهنمایی می کنند. علیپور کارشناس حوزه رفاه تأکید می کند که این موضوع هم اعتماد فرهنگیان را خدشه دار کرده و هم توهینی آشکار به شعور آنهاست. وقتی بیمه ای مراکز معتبر را به عنوان طرف قرارداد معرفی می کند، اما آن مراکز، وجود هرگونه قراردادی را انکار کنند، بیمه شده در میان دو نهاد معطل می ماند. در این میان، احمد محمدی بازنشسته فرهنگی می گوید که نماینده بیمه دی هفته ای یک بار جهت بررسی مشکلات نسخ دارویی و درمانی بازنشستگان به شوشترمراجعه می کند؛ اما این حضور هفتگی نیز برای رفع همه مشکلات کافی نیست.

هر سال یک بیمه جدید، اما گره کور مشکلات به قوت خود باقی است. قراردادهایی که بر مبنای منافع گروهی بسته می شوند، اما عملکردشان در حد یک وعده مالی باقی می ماند و خدمات دندانپزشکی و درمانی، هزینه هایی سرسام آور بر دوش فرهنگیان می گذارد که دردی از آنان دوا نمی کند. اگر بیمه تکمیلی برای رفع دغدغه است، چرا خودش به دغدغه ای بزرگتر تبدیل شده است؟ آیا آموزش و پرورش باید برای انتخاب یک بیمه گر، صرفاً به پایین ترین پیشنهاد مالی نگاه کند یا کیفیت خدمت رسانی به معلمانی که سرمایه های این کشورند، باید اولویت باشد؟ مسئولان پاسخگوی این سردرگمی و هزینه های تحمیلی بر دوش فرهنگیان باشند.