زنگ ورزش در مدارس؛ از یک «وقت اضافی» تا یک «ضرورت راهبردی»
✍🏻عبدالحمید گل افشان/ حیاط یکی از دبستانهای اهواز، روز گذشته میزبان صحنه‌ای آشنا بود: توپی فوتبال وسط زمین، دانش‌آموزانی که هر کدام به سمتی می‌دوند و هیچ بزرگسالی در میانشان دیده نمی‌شود. معلم ورزش اما در دفتر مدرسه نشسته و با تلفن همراهش مشغول است. این صحنه، در بسیاری از مدارس تکرار می‌شود؛ جایی که […]
✍🏻عبدالحمید گل افشان/
حیاط یکی از دبستانهای اهواز، روز گذشته میزبان صحنه‌ای آشنا بود: توپی فوتبال وسط زمین، دانش‌آموزانی که هر کدام به سمتی می‌دوند و هیچ بزرگسالی در میانشان دیده نمی‌شود. معلم ورزش اما در دفتر مدرسه نشسته و با تلفن همراهش مشغول است. این صحنه، در بسیاری از مدارس تکرار می‌شود؛ جایی که زنگ ورزش به زمانی برای رها کردن بچه‌ها در حیاط تبدیل شده، نه فرصتی برای آموزش، کشف استعداد یا حتی نظارت بر سلامت جسمی آنها.
کوروش شهریاری، کارشناس ارشد تربیت بدنی، در گفت‌وگو با خبرنگار ما با اشاره به این معضل تأکید می‌کند: مقطع ابتدایی، به ویژه دوره اول، طلایی‌ترین زمان برای تکامل مهارت‌های بنیادی حرکتی مثل دویدن، پریدن، گرفتن و پرتاب کردن است. اگر این آموزش‌ها توسط یک مربی کاربلد ارائه نشود، کودک فرصت طلایی شکوفایی جسمانی را از دست می‌دهد. به گفته این کارشناس، ضعف در هماهنگی عصب و عضله، تمرکز دانش‌آموز را در کلاس درس مختل می‌کند و به مرور زمان، افت تحصیلی را به دنبال خواهد داشت.
آمارهای رسمی نشان می‌دهد که بیش از ۴۰ درصد دانش‌آموزان ابتدایی در ایران، زنگ ورزش را با معلمانی می‌گذرانند که تخصص تربیت بدنی ندارند؛ رقمی که در برخی مناطق خوزستان به بالای ۶۰ درصد می‌رسد. نتیجه؟ کودکی که در حیاط مدرسه تنها به دنبال توپ می‌دود، بدون آنکه اصول اولیه را بیاموزد، در بزرگسالی نه استعدادی کشف شده دارد و نه نشاط جسمی و روانی کافی برای ادامه تحصیل.
شهریاری در این باره می‌گوید: ما در خوزستان با وجود استعدادهای درخشان ورزشی و فرهنگی، بارها دیده‌ایم که چگونه یک مربی آگاه می‌تواند مسیر زندگی یک دانش‌آموز را عوض کند. متأسفانه این ظرفیت عظیم، به خاطر کم‌کاری در جذب نیروی متخصص و نبود نظارت، بی‌استفاده مانده است. در میان این استعدادهای نهفته، بسیاری از دانش‌آموزان مستعد به دلیل فقر مالی و نبود امکانات اولیه، هرگز دیده نمی‌شوند. اینجا نهادهای حمایتی، انجمن اولیا و مربیان و کارشناسان مسئول تربیت بدنی می‌توانند با شناسایی دقیق و محرمانه، بدون خدشه به آبروی این کودکان، بستر حمایت مالی و پرورش را فراهم کنند تا در رشته‌های مختلف به مقام‌های استانی، کشوری و ملی دست یابند و آینده‌ای درخشان برای ورزش کشور رقم زنند.
اما ماجرا فقط به کمبود نیروی متخصص ختم نمی‌شود. گاه دیده شده که معلم یا دبیر ورزش، خودش با لباس معمولی و کفش غیرورزشی سر کلاس حاضر می‌شود، اما از دانش‌آموزانی که کفش مناسب ندارند می‌خواهد در کنار زمین بنشینند. برخی معلمان ورزش صرفاً توپی به بچه‌ها می‌دهند و خودشان در دفتر استراحت می‌نشینند. این دوگانگی رفتاری و بی‌توجهی به نظارت، پیامی روشن به ذهن کودک می‌فرستد: ورزش برای ما ارزش واقعی ندارد. همین پیام، اعتمادبه‌نفس و انگیزه را در سال‌های حساس شکل‌گیری شخصیت از او می‌گیرد و فرصت طلایی استعدادیابی را از بین می‌برد.
شهریاری در پایان با تأکید بر ضرورت نظارت می‌گوید: نظام آموزشی باید جذب و به‌کارگیری مربیان متخصص ورزشی در مقطع ابتدایی را به عنوان یک سرمایه‌گذاری راهبردی در اولویت قرار دهد. هزینه برای یک مربی کاربلد در دبستان، پیشگیری هوشمندانه از هزاران مشکل بزرگتر در آینده است.
به باور نویسنده زنگ ورزش در مدارس ابتدایی دیگر یک «وقت اضافی» نیست؛ بلکه «ضرورتی راهبردی» برای سلامت، نشاط، عدالت آموزشی و کشف استعدادهای ملی است. راهکارهای عملی شامل سه محور است: نخست، جذب فوری مربیان متخصص و آموزش معلمان غیرمتخصص. دوم، نظارت مستمر و بازدیدهای سرزده توسط کارشناسان تربیت بدنی بر کیفیت تدریس، حضور و پوشش معلمان. سوم، تشکیل کارگروه‌های حمایتی در هر مدرسه با مشارکت انجمن اولیا و مربیان، نهادهای خیریه و ادارات آموزش‌وپرورش برای شناسایی محرمانه و پرورش دانش‌آموزان مستعد کم‌بضاعت. تا وقتی مدیران و مسئولان این سه محور را جدی نگیرند، زنگ ورزش تنها یک زنگ اضافی در جدول کلاس‌ها خواهد بود؛ نه بیشتر.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید