فاضلابهای روباز در خیابان ادهم؛ معضلی که هر روز بزرگتر میشود
عبدالحمید گل افشان/
دیروز در خیابان ادهم غربی، لاستیک یک خودروی تاکسی عمومی در میان فاضلاب روباز فرو رفت و راننده باکمک عابرین ساعتی تلاش کرد تا آن را از چاله خارج کند. این صحنه، برای اهالی این منطقه دیگر تازگی ندارد؛ بلکه به تکراریترین لحظات روزمرهشان بدل شده است.

مسئله اما فراتر از یک حادثه است. در خیابان ادهم شرقی و غربی و معابر مجاور، فاضلابهای روباز به بخش ثابت منظر شهری تبدیل شدهاند. تابستان که میشود، بوی گنداب در گرمای ۵۵ درجه خوزستان نفسکشیدن را دشوار میکند و در زمستان، سرریز آن به سطح خیابان، رفتوآمد عابران و خودروها را با مخاطره روبهرو میسازد.
آمارها نشان میدهد خانههای ویلایی این محدوده که زمانی برای ۱۰ تا ۱۵ خانوار ساخته شده بودند، اکنون به مجتمعهای ۸ تا ۱۲ واحدی تبدیل شدهاند. تعداد خانوارهای ساکن در هر خیابان به بیش از ۷۰ تا ۸۰ خانوار رسیده، اما شبکه فاضلاب و ظرفیت چاههای جذبی، همچنان در همان سطح چند دهه قبل باقی مانده است. این افزایش بیرویه جمعیت بدون توسعه زیرساختها، ریشه اصلی بحران است.

نتیجه آن شده که فاضلاب ازچاهها وجوی سرریز میکند، به داخل خانهها نفوذ کرده و ساکنان را مجبور میسازد با هزینه شخصی، ماشین تخلیه بگیرند. گاهی کارگران شهرداری با وسایل ابتدایی چاهها را تخلیه و فاضلاب را در سطح خیابان رها میکنند تا خودروی شهرداری بعداً آن را جمع کند؛ روشی غیراصولی که فقط آلودگی را از چاه به سطح خیابان منتقل میکند.
این وضعیت برای اصناف موادغذایی، لبنیاتیها، خرمافروشیها، نانفانتزیها و حتی لوازمالتحریرفروشیها بحرانآفرین شده است. فاضلاب روباز جلوی مغازهها، مشتریان را از خرید منصرف کرده و سلامت عمومی را به خطر انداخته است. همچنین تردد عابران، بهویژه سالمندان و کودکان، با مخاطره همراه شده و گاهی لاستیک یا اگزوز خودروها در چالههای فاضلاب آسیب میبیند و خارج کردن خودرو با زحمت بسیار ممکن میشود. رانندگان ناچارندبااحتیاط ترددکنند که خودرو آنها درفاضلاب های روبازسقوط نکند یا با خطر آسیب به خودرو مواجه نشوند.
مهدیپور، یکی از ساکنان قدیمی که خانهاش هر سال با نخستین بارندگی دچار آبگرفتگی میشود، با گلایه میگوید: بسیاری ازمسئولین شهرداری هرروزاز جلوی این فاضلابها تردد می کنند، اماانگارنه انگارکه مشکلی وجود دارد. شهروندان میپرسند: مگر میشود جمعیت یک محله را سه برابر کرد اما زیرساختهای آن را همانند پنجاه سال قبل نگه داشت؟

و اما پرسش اصلی: چرا شهرداری منطقه و آبفای استان تاکنون برای جمعآوری این فاضلابها هیچ اقدام مؤثری انجام ندادهاند؟مگرمدیران امورشهری از این خیابانها تردد نمیکنند؟ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرحهای فاضلاب، تکالیف روشنی برای دستگاههای متولی تعیین کرده، اما در غیاب نظارت، قانون کارایی خود را از دست میدهد. از سوی دیگر، معلوم نیست چرا ادارات بهداشت هیچ تدبیر و برخوردی در این زمینه ندارند و آیا نمیشود شهرداری و آبفا را از طریق نهادهای نظارتی و استانداری ملزم به سروسامان دادن این خیابانها کرد؟
راهکار مشخص است: شهرداری و آبفا باید با برگزاری مناقصه و تدوین برنامهای یکساله تا۱۸ماهه نسبت به فاضلابکشی اصولی و استاندارد اقدام کنند.نظارت مستمر شورای شهر و سازمان بازرسی بر عملکرد این دستگاهها، و تخلیه اصولی فاضلابها تا زمان اجرای طرح اصلی، بدون رهاسازی در سطح خیابان، ضرورتی اجتنابناپذیر است.
آیا باز هم باید منتظر خسارتهای مالی بیشتر و تداوم این وضعیت اسفبار بود تا مسئولان به فکر چاره بیفتند؟ مردم خیابان ادهم حق دارند در شهری پاکیزه زندگی کنند و ترددشان بدون دغدغه فاضلابهای روباز باشد.تحقق این خواسته جز با تغییر رویکرد مدیران شهری و پاسخگویی آنها در برابر نهادهای نظارتی ممکن نیست.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید