استوانه‌ای گمنام در گرافیک خوزستان

منوچهربرون/
در میان هنرمندانی که سال‌ها در سکوت کار می‌کنند و نامشان شاید به اندازه آثارشان دیده نشود، چهره‌هایی هستند که ردپای هنرشان در گوشه‌گوشه فرهنگ یک سرزمین باقی مانده است. سید فرزاد موسوی یکی از همین هنرمندان است؛ گرافیستی خوزستانی که بی‌تردید از نام‌آوران این رشته به شمار می‌رود، هرچند همچنان گمنام مانده است.
اگر ورق نشریات خوزستان را ورق بزنیم، اگر بروشورهای نمایشگاه‌ها و رویدادهای هنری را ببینیم یا به پوسترها و آثار گرافیکی سال‌های گذشته نگاهی بیندازیم، در بسیاری از آنها می‌توان ردپای نگاه و قلم فرزاد موسوی را پیدا کرد.
او هنرمندی است که در این عرصه مو سپید کرده؛ سال‌ها تجربه اندوخته، آموخته و در کنار آن، آموخته‌هایش را به نسل‌های بعد منتقل کرده است. اما شاید مهم‌تر از آثارش، دغدغه‌ای باشد که این روزها بیش از گذشته ذهن او را به خود مشغول کرده است: آینده گرافیک و آموزش هنری در خوزستان.
دوستان و همکارانش او را «پدر گرافیک خوزستان» می‌نامند؛ لقبی که حاصل سال‌ها حضور، تجربه و آموزش است. اما من فرزاد موسوی را فراتر از این عنوان می‌بینم؛ او را یکی از استوانه‌های گرافیک ایران می‌دانم؛ هنرمندی که بخشی از تاریخ بصری مطبوعات و هنر خوزستان با نام و آثار او پیوند خورده است.
آنچه درباره او اهمیت دارد، تنها توانایی حرفه‌ای‌اش نیست. موسوی از آن دسته هنرمندانی است که هنر را برای خود نمی‌خواهند. هر جا هنرمندی برای یک کار گرافیکی به تخصص او نیاز داشته، تا جایی که توانسته کمک کرده است. دست بسیاری از جوان‌ترها را گرفته و تجربه‌ای را که حاصل سال‌ها کار و آزمون و خطا بوده، بی‌دریغ در اختیار آنان گذاشته است.
این ویژگی، شاید از خود هنر نیز ارزشمندتر باشد.
هنرمندی که فقط اثر تولید می‌کند، هنرمند است؛ اما هنرمندی که نسل بعدی هنرمندان را تربیت می‌کند، بخشی از آینده فرهنگ یک سرزمین را می‌سازد.
چندی پیش در گفت‌وگویی با او، وقتی از شرایط هنر و رسانه در خوزستان صحبت می‌کردیم، دغدغه اصلی‌اش آموزش بود. نگران بود که اگر نسل تازه‌ای برای گرافیک و طراحی تربیت نشود، بخشی از تجربه و دانش این حوزه به تدریج از میان برود.
می‌گفت در فکر پیدا کردن جوانان مستعد است تا آنها را آموزش دهد؛ جوانانی که بتوانند راه این هنر را ادامه دهند و آینده طراحی، مطبوعات و فعالیت‌های بصری استان را تضمین کنند.
این نگاه، نگاه یک هنرمند صرف نیست؛ نگاه یک معلم و فرهنگ‌ساز است.
خوزستان در دهه‌های گذشته هنرمندان بزرگی پرورش داده، اما یکی از مشکلات همیشگی ما، گسست میان نسل‌ها بوده است. بسیاری از استادان تجربه‌های ارزشمندی دارند، اما این تجربه‌ها به نسل جوان منتقل نمی‌شود. نتیجه آن می‌شود که هر نسل مجبور است دوباره از نقطه صفر شروع کند.
فرزاد موسوی می‌خواهد این چرخه شکسته شود.
او به خوبی می‌داند که گرافیک فقط طراحی یک پوستر یا صفحه‌آرایی یک نشریه نیست؛ گرافیک زبان تصویری یک جامعه است. گاهی یک پوستر می‌تواند به اندازه یک مقاله با مخاطب سخن بگوید و یک طراحی خوب می‌تواند بخشی از هویت فرهنگی یک شهر را در ذهن مخاطب ماندگار کند.
شاید به همین دلیل است که جایگاه چنین هنرمندانی باید جدی‌تر دیده شود. جامعه هنری و مدیران فرهنگی نباید منتظر بمانند تا استادان این عرصه از میان ما بروند و بعد به ارزش آنان پی ببرند.
استادان زنده، دانشگاه‌های زنده‌اند.
فرزاد موسوی هنوز می‌خواهد بیاموزد، بیاموزاند و راه را برای جوانان باز کند. این شاید زیباترین بخش داستان زندگی هنرمندی باشد که سال‌ها از عمر خود را صرف هنر کرده است.
او مردی مردمی، محبوب، خاکی و بی‌ادعاست؛ هنرمندی که اعتبارش را از میز و عنوان نگرفته، بلکه از سال‌ها کار، تجربه و همراهی با اهالی فرهنگ و هنر به دست آورده است.
امروز که از آینده هنر خوزستان سخن می‌گوییم، باید قدر چنین سرمایه‌هایی را بدانیم. سرمایه‌هایی که نه در ساختمان‌ها و تجهیزات، بلکه در تجربه، دانش و حافظه هنری انسان‌ها قرار دارند.
برای سید فرزاد موسوی، این هنرمند فرهیخته و گرافیست پیشکسوت خوزستانی، آرزوی سلامتی، موفقیت و روزهایی پربارتر دارم؛ به امید آنکه دغدغه امروز او، یعنی کشف و پرورش استعدادهای جوان، به یک جریان جدی آموزشی در استان تبدیل شود.
شاید روزی نسل جوانی که امروز در کنار او می‌آموزد، خود به استادانی بزرگ تبدیل شوند و وقتی از تاریخ گرافیک خوزستان سخن می‌گویند، نام مردی را به یاد بیاورند که سال‌ها پیش دستشان را گرفت و راه هنر را به آنان نشان داد.