از غزل‌های جنوب تا دغدغه‌های محیط زیست

منوچهربرون/

بعضی آدم‌ها را نمی‌توان در یک عنوان خلاصه کرد؛ چراکه زندگی و فعالیتشان در چند مسیر موازی جریان دارد و هر مسیر، گوشه‌ای از دغدغه‌ها و نگاه آنان به جامعه را آشکار می‌کند. ایمان کاهکش از جمله جوانان پرشور خوزستانی است که شعر، روزنامه‌نگاری، ورزش و فعالیت‌های محیط‌زیستی را در کنار یکدیگر دنبال کرده و پیوند خود را با مسائل فرهنگی و اجتماعی این سرزمین حفظ کرده است.
سال‌هاست ایمان کاهکش را می‌شناسم؛ جوانی که در کنار فعالیت‌های رسانه‌ای، دلبستگی ویژه‌ای به ادبیات دارد. او غزل می‌سراید و شعرهایش در نشریات مختلف منتشر شده‌اند. دو مجموعه شعر نیز در دست انتشار دارد؛ آثاری که می‌توانند فرصت تازه‌ای برای معرفی جهان شاعرانه او به مخاطبان فراهم کنند. غزل، با همه پیشینه و ظرفیت‌هایش، هنوز یکی از قالب‌های زنده شعر فارسی است؛ قالبی که شاعر در آن باید میان احساس، اندیشه، موسیقی کلام و ظرافت زبان تعادل برقرار کند. ادامه این مسیر، علاوه بر ذوق و استعداد، به مطالعه، تجربه و ارتباط پیوسته با جهان ادبیات نیاز دارد.
اما کاهکش تنها در جهان واژه‌ها زندگی نمی‌کند. روزنامه‌نگاری بخش مهمی از فعالیت اوست و در نشریات مختلف قلم می‌زند. مدیریت پایگاه خبری «عصر اولین‌ها» نیز او را در جایگاهی قرار داده است که می‌تواند بخشی از رویدادها و مسائل اجتماعی و فرهنگی را بازتاب دهد. رسانه، به‌ویژه در سطح محلی، زمانی اثرگذار است که از انتشار خبر فراتر برود و به شناخت ظرفیت‌های منطقه، طرح مسائل مردم و ایجاد حساسیت نسبت به موضوعات عمومی کمک کند. فعالیت رسانه‌ای در استانی مانند خوزستان، با تنوع فرهنگی و مسائل گسترده اجتماعی و محیط‌زیستی، مسئولیتی فراتر از انتقال اطلاعات دارد.
وجه دیگر شخصیت ایمان کاهکش، پیوند او با فوتبال است. او در کنار پیشینه ورزشی، به‌عنوان داور در میدان‌های مختلف فوتبال حضور داشته است. داوری، برخلاف تصور ساده‌ای که گاهی درباره آن وجود دارد، حرفه‌ای دشوار و نیازمند تمرکز، شناخت قوانین، قدرت تصمیم‌گیری و حفظ آرامش در شرایط پرفشار است. داور باید در لحظه تصمیم بگیرد و مسئولیت قضاوت خود را بپذیرد؛ حتی زمانی که تصمیمش با اعتراض بازیکنان یا تماشاگران روبه‌رو می‌شود. این تجربه، از زاویه‌ای دیگر، با روزنامه‌نگاری نیز پیوند دارد؛ هر دو به دقت، انصاف و توانایی تشخیص در موقعیت‌های پیچیده نیازمندند.
با این همه، شاید یکی از مهم‌ترین بخش‌های فعالیت کاهکش را باید در حوزه محیط زیست و مشارکت‌های اجتماعی جست‌وجو کرد. حضور او در زمینه آموزش و فعالیت‌های محیط‌زیستی در نقاط مختلف خوزستان، نشان می‌دهد که دغدغه‌هایش به شعر، ورزش و رسانه محدود نمانده است. محیط زیست خوزستان، از رودخانه‌ها و تالاب‌ها تا جنگل‌های زاگرس و زیستگاه‌های حیات وحش، بخشی از سرمایه طبیعی و هویت مردم این سرزمین است؛ سرمایه‌ای که حفاظت از آن بدون آگاهی عمومی و مشارکت مردم امکان‌پذیر نخواهد بود.
در این میان، آموزش محیط زیستی اهمیتی اساسی دارد. حفاظت از طبیعت تنها با صدور دستورالعمل و برگزاری برنامه‌های مقطعی به نتیجه نمی‌رسد؛ مردم باید نقش خود را در حفظ منابع طبیعی بشناسند و امکان مشارکت مؤثر در تصمیم‌ها و فعالیت‌های محلی را پیدا کنند. فعالان اجتماعی می‌توانند با ارتباط مستقیم با جوامع محلی، انتقال تجربه و جلب توجه عمومی، میان دغدغه‌های کارشناسان و زندگی روزمره مردم پیوند برقرار کنند. حضور در چنین عرصه‌ای، صبر و استمرار می‌خواهد؛ زیرا نتیجه بسیاری از فعالیت‌های آموزشی نه در همان روز، بلکه در تغییر تدریجی نگرش و رفتار جامعه آشکار می‌شود.
آنچه فعالیت‌های گوناگون ایمان کاهکش را به یکدیگر نزدیک می‌کند، امکان پیوند میان کلمه، مسئولیت اجتماعی و حضور میدانی است. شاعر با زبان احساس و اندیشه سخن می‌گوید، روزنامه‌نگار مسائل جامعه را روایت می‌کند، داور در میدان ورزش مسئولیت تصمیم‌گیری می‌پذیرد و فعال محیط زیست برای افزایش آگاهی عمومی تلاش می‌کند. این نقش‌ها اگر با نگاه مسئولانه همراه شوند، می‌توانند به جای فعالیت‌هایی جدا از هم، بخش‌هایی از یک مسیر اجتماعی باشند.
خوزستان برای ادامه حیات فرهنگی و اجتماعی خود به جوانانی نیاز دارد که استعدادهایشان را در حصار یک حوزه محدود نکنند و در کنار رشد فردی، نسبت به پیرامون خود نیز حساس بمانند. البته چندوجهی‌بودن به‌تنهایی معیار موفقیت نیست؛ آنچه به این تنوع معنا می‌دهد، کیفیت کار، استمرار، یادگیری و اثری است که هر فعالیت بر جامعه می‌گذارد. از همین رو، انتشار مجموعه‌های شعر کاهکش، فعالیت رسانه‌ای او و حضورش در برنامه‌های محیط‌زیستی می‌توانند هرکدام فرصتی برای گسترش اثرگذاری و شناساندن بهتر ظرفیت‌های فرهنگی و اجتماعی خوزستان باشند.