شبکههای اجتماعی؛ آزمایشگاه هویتی نسل Z / چرا کامنت و آنفالو برایشان مهم است؟ شبکههای اجتماعی؛ آزمایشگاه هویتی نسل Z / چرا کامنت و آنفالو برایشان مهم است؟
به گزارش خبرآنلاین، ژیلا سعیدی روانشناس با بیان اینکه هویت فردی در نسلهای جدید شکل میگیرد و تفاوتهایی با نسلهای قدیم دارد، گفت: در نسلهای قدیم، هویت بیشتر از مسیر خانواده، مدرسه، محله و طبقه اجتماعی شکل میگرفت و گویی نوجوان خود را با جمع تعریف میکرد؛ مثلاً اینکه «من به چه خانواده، طبقه، شهر یا محلهای تعلق دارم، چه شغلی میخواهم داشته باشم و…»؛ یعنی آن منابع اطلاعاتی و الگوپذیری فرد محدود بود.
ایسنا در این باره نوشت: برعکس نسل Z که امروز براساس دسترسیهایی که به شبکههای اجتماعی دارند و از طریق آن، نسبت به سلیقههای فرهنگی و دغدغههای اجتماعی در مورد سبک و سیاق پوشش، ظاهر، علایق مختلف، مهارتها و مسائل دیگر آگاهیشان بیشتر است. بنابراین، این حد از آگاهی که نسل زدیها در مسئله هویت دارند، آنها را با تعارض مواجه میکند؛ به این معنا که نوجوان امروز بیش از حد در معرض اطلاعات زودهنگامی قرار میگیرد که هنوز برای آنها آماده نیست، یعنی نوجوان یا جوان نسل Z هم زیاد و هم زود میداند و تعارض اینجاست که با اینکه هم زیاد و هم زود میداند، اما هنوز از تجربیاتش استفاده نکرده و آنها را بهکار نگرفته است. این موضوع باعث میشود نوجوانهای نسل Z در هویتیابی عملکرد آزادانهتری داشته باشند، اما به همان اندازه هویتشان شکنندهتر است.
شبکههای اجتماعی؛ آزمایشگاه هویتی نسل زد
این روانشناس با بیان اینکه زندگی آنلاین و آفلاین در نسل Z درهم ادغام شده، اظهار کرد: برای نسل Z آنلاین و آفلاین دو جهان جدا نیستند؛ آنها در یک پیوستار زندگی میکنند. اتفاقی که در مدرسه میافتد، در شبکههای اجتماعی ادامه پیدا میکند. یک رابطه که در اینستاگرام یا در فضاهای دیگر مجازی شکل میگیرد روی خلق فرد، نیروی بدنی، خواب و تمرکز او تاثیر میگذارد و ممکن است به صورت حضوری با دوستان جروبحث داشته باشد و آن در گروه چت ادامه پیدا کند. پس این ادغام باعث میشود مرز استراحت، تنهایی، خلوت، رابطه و هویت مبهمتر شود. نوجوان ممکن است در اتاقش به نظر برسد که تنهاست ولی از نظر روانی در فضای مجازی فعال باشد. به عبارتی، برای فهم مشکلات به ویژه در حیطه سلامت روان، اضطراب، افسردگی، بیخوابی، مشکل تمرکز و یا موارد دیگر نوجوان، در عین حال باید زندگی دیجیتال او نیز بررسی شود.
چرا دیر جواب دادنِ یا آنفالو کردن برای نسل زد جدی است؟
سعیدی در ادامه درخصوص نقش ارتباط آنلاین در شکلگیری دوستی و روابط عاطفی این نسل نیز به ارائه توضیحاتی پرداخت و گفت: ارتباط آنلاین برای نسل Z بخشی از خودِ رابطه است. دوستی امروز به این شکل نیست که باید یک دیدار حضوری باشد، بلکه نسل Z با پیام دادن، استوری، ریپلای کردن، تماس تصویری، بازیهای آنلاین و حضور مداوم دیجیتال، دوستی و روابط عاطفی دارند؛ به عبارتی شروع رابطه، صمیمیت، حسادت، کنترلگری، خیانت عاطفی، قطع رابطه، همه میتواند در فضای آنلاین اتفاق بیفتد. نکته مهم این است که محیط آنلاین بعضی رفتارها را تشدید میکند، به طور مثال ابهام و سوءبرداشت بیشتر میشود، خودافشایی سریعتر اتفاق میافتد و حتی جرأتِ گفتن بعضی حرفها در فضای آنلاین بیشتر است. برای نسل Z یک پیام سینشده یا حذف از گروههای دوستی، دیر جواب دادن، آنفالو کردن، میتواند بار عاطفی واقعی ایجاد کند و بزرگسالان نباید این موضوعات را مسخره کنند یا جدی نگیرند یا اینطور فکر کنند که مجازی است و واقعی نیست، چراکه اثر روانی این موضوعات برای نوجوان کاملاً واقعی است.
ویژگیهای نسل آلفا و آینده
سعیدی در بخش دیگری از این گفتوگو، به ویژگی نسل آلفا پرداخت و با اشاره به اینکه کودکان نسل آلفا که از ابتدا با تبلت و هوش مصنوعی رشد میکنند ویژگیهای شناختی متفاوتی خواهند داشت، بیان کرد: نسل آلفا احتمالاً از نظر شناختی بسیار سریعتر با تصویر و پاسخ فوری و محیطهای هوشمند سازگار میشوند، زیرا از کودکی با صفحه لمسی، ویدیوی کوتاه و با هوش مصنوعی بزرگ میشوند و انتظار دارند که بسیار سریع پاسخهایشان را دریافت کنند. ممکن است یکسری مشکلاتی برایشان به وجود آید؛ یعنی در تمرکز طولانی و صبر کردن، مسئله پیدا کنند، تحمل تاخیر را نداشته باشند یا مهارتهای حرکتی که در نسلهای قبل بوده آنقدری رشد نکند.
وی با بیان اینکه شکاف نسلی بیشتر از تغییرات فناوری یا فرهنگی و اقتصادی شکل میگیرد، گفت: تغییر نسلها فقط به سن مربوط نمیشود، بلکه هر نسلی در محیط تاریخی خاص رشد میکند. برای نسل Z، محیط شامل گوشی هوشمند، شبکه اجتماعی، والدگری محافظتی، فردگرایی، ناامنی اقتصادی، تغییر ارزشهای خانوادگی، تاخیر در بزرگسالی و حساسیت بیشتر به سلامت روان است. همه این موارد نشان میدهد که اینترنت فقط یک ابزار خنثی نیست؛ بلکه محیطی است که رفتار فرد، هویت، صمیمیت، خودافشایی، پرخاشگری و همه اینها را تغییر میدهد. بنابراین فناوری، موتور مهمی است اما سوخت آن فرهنگ و اقتصاد است. اگر فقط بگوییم همه چیز تقصیر موبایل است، سادهسازی کردهایم؛ اگر هم نقش فناوری را نادیده بگیریم بخش بزرگی از واقعیت روانی نسل Z و آلفا را نمیبینیم. بنابراین هر سه مورد روی ایجاد شکاف نسلی تاثیرگذارند.
این روانشناس در پاسخ به این سوال که نسل Z چگونه میان هویت واقعی و هویت آنلاین تعادل برقرار میکند، تصریح کرد: نسل Z معمولاً با آزمون و خطا بین این دو هویت حرکت میکند، یعنی در فضای آنلاین نسخهای از خودش را میسازد که گاهی واقعی، گاهی آرمانی و گاهی نمایشی است. مشکل زمانی شروع میشود که نوجوان احساس کند فقط همان نسخه آنلاین ارزشمند است. تعادل بین جنبههای مختلف زمانی شکل میگیرد که نوجوان بتواند بین خود زیستهاش و آن خودِ نمایش داده شده در دنیای مجازی فاصله سالم بگذارد؛ یعنی بداند که عکس، استوری، پروفایل یا محتوایی که منتشر میکند فقط بخشی از من است و نه تمامِ من. نوجوان باید تجربه کند که حتی وقتی دیده نمیشود و حتی وقتی لایک نمیگیرد، ارزشمند است.
وی افزود: وظیفه بزرگسالان این است که نسل Z را نباید تحقیر کنند، در عین حال نباید آنها را رها کنند، بلکه باید دوشادوش نسل Z راه بروند؛ باید آنها را باور کنند و در عین حال هم به چالش بکشند، هم کمک کنند که آن شخصیت عمیقتر را شکل بدهند و آن تابآوریشان را تقویت کنند و هویت پایدارتری بسازند.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید