سالمندان مجرد؛ پدیدهای اجتماعی در یک قدمی ایران
تجرد قطعی بر اساس برخی تعریفهای جمعیت شناختی، برای افرادی به کار میرود که بدون حتی یک بار ازدواج، وارد سن ۴۰ سالگی شدهاند و از آنجا که احتمال مجرد ماندن این افراد بیشتر از ازدواج کردن است در محاسبه شاخص تجرد قطعی، از آمار این بخش از جامعه بهره میبرند.
بر اساس دیگر تعریف ها و البته به خاطر تغییر سن ازدواج، برخی ورود به سن ۵۰ سالگی که احتمال ازدواج را بطور تقریبی به صفر نزدیک میکند مترادف با تجرد قطعی می دانند.
تجرد قطعی، پدیدهای است که در آن فرد شرایط مناسب سنی برای ازدواج را از دست میدهد. اگرچه شاید امکان ازدواج داشته باشد، اما ممکن است دیگر توان باروری نداشته باشد.
تا چند سال اخیر افزایش شمار جوانان ازدواج نکرده نگرانی جامعه شناسان و سیاست گذاران قانون جوانی جمعیت را به دنبال داشت اما حالا پیش بینی هایی مبنی بر جامعهای با سالمندان مجرد این موضوع را به چالش جدی تبدیل کرده است.
در همین پیوند امان الله باطنی روز یکشنبه در گفت و گو با ایرنا اظهار داشت: بررسی ها نشان می دهد در زمان حاضر رشد خانوارها در کشور سه برابر خانواده هاست به این معنا که در آینده ما با پدیده سالمندان دارای تجرد قطعی مواجه می شویم و بحران تنهایی خود را نشان خواهد داد.
وی افزود: در این شرایط، حمایت از سالمندان دارای تجرد قطعی و کاهش شدید شاخص بار تکفل مهمترین چالش پیش رو خواهد بود.
شاخص بار تکفل (Dependency Ratio) یک معیار مهم در جمعیت شناسی و اقتصاد است که نشان میدهد چه مقدار فشار اقتصادی بر روی جمعیت فعال (کارکنان) یک جامعه یا شهر وجود دارد.
این جامعه شناس بیان کرد: به زبان خیلی ساده، این شاخص میگوید به ازای هر ۱۰۰ نفر از افرادی که توانایی کار کردن دارند، چند نفر وجود دارند که وابسته به آنها هستند و نیاز به حمایت مالی و مراقبتی دارند.
باطنی گفت: در زمان حاضر شاخص بار تکفل برای یک سالمند در برخی روستاها ۶۸ است یعنی یک سالمند از حمایت ۶۸ نفر از اطرافیان برخوردار است اما این شاخص در کلان شهرهای ما عدد ۲ است یعنی یک سالمند از حمایت ۲ نفر از اطرافیان خود را دارد.
این پژوهشگر اجتماعی ادامه داد: در آینده با پدیده سالمندان دارای تجرد قطعی این عدد به صفر خواهد رسید و نظام حمایت اجتماعی دچار آشفتگی خواهد شد.
وی هشدار داد: میل به مجرد ماندن در بخش هایی از جامعه به طور فزایندهای رو به گسترش است به طوری که در برخی موارد می توان گفت این مساله به نوعی سبک زندگی تبدیل شده است.
این جامعه شناس، کمرنگ شدن قواعد اجتماعی و بحرانهای اقتصادی را از جمله دلایل این پدیده دانست و تاکید کرد: اگر تجرد قطعی را یک انتخاب از روی اجبار در افراد بدانیم برای کاهش آن باید مداخلات فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی با رویکرد آسیب شناسانه برنامهریزی و به طور کاربردی اجرا شود.
باطنی عنوان کرد: تجرد قطعی در جامعه ای که با شیب تند به سمت سالمندی پیش می رود باید موشکافانه ریشه یابی و تدبیر شود.
به گزارش ایرنا بر اساس آمارهای رسمی مجموع مجردین هرگز ازدواج نکرده بالای ۴۵ سال در کشور ۱۸ میلیون و ۷۷۵ هزار و ۴۵۲ نفر و مجردین در معرض ازدواج (شامل هرگز ازدواج نکرده، مجرد به دلیل طلاق و مجرد به دلیل فوت همسر) ۲۴ میلیون و ۶۳۵ هزار و ۹۷۴ نفر است.
در سال ۱۴۰۳ تعداد افراد در معرض ازدواج شامل هرگز ازدواج نکرده، بی همسر بر اثر طلاق یا فوت، برابر با ۱۲ میلیون و ۶۲۸ هزار و ۶۵۶ نفر بود که این رقم در سال ۱۴۰۴ با رشد ۹۹۸ هزار و ۹۳۹ نفری مجردین، به ۱۳ میلیون و ۶۲۷ هزار و ۵۹۴ نفر رسیده است، در حالی که تعداد کل ازدواجها در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال پیش از آن، بیش از ۴۱ هزار مورد کمتر شده است.
آمار نشان می دهد هفت میلیون و ۲۳۹ هزار و ۱۹۰ زن کمتر از ۴۰ سال و هفت میلیون و ۶۹۵ هزار و ۹۸۷ زن کمتر از ۴۵ سال هرگز ازدواج نکرده در کشور داریم.
همچنین ۹ میلیون و ۳۳۸ هزار و ۴۷۳ مرد کمتر از ۴۰ سال و ۹ میلیون و ۸۱۲ هزار و ۲۸۱ مرد کمتر از ۴۵ سال در کشور تاکنون ازدواج نکردهاند.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید