نوبرانه‌های نجومی؛ وقتی گیلاس از سفره‌ها محو می‌شود

عبدالحمید گل افشان/

اهواز این روزها بوی تابستان می‌دهد؛ بوی بهارنارنج و گیلاس تازه‌چیده از میوه‌فروشی‌ها بلند است. اما این بو، برخلاف سال‌های قبل، نویدی برای خرید ندارد.درخوزستان، پرسیدن قیمت میوه به یک تابوی اجتماعی تبدیل شده؛چون پاسخ آن برای بسیاری از خانواده‌ها نه یک عدد، که یک شوک است. گزارش میدانی ما از بازاری را می‌خوانید که در آن، هم خریدار مانده و هم فروشنده.
تابستان ۱۴۰۵ برای مردم خوزستان با رکوردشکنی‌های عجیب قیمت میوه همراه شده است.میوه‌هایی که تا دیروز جزو ملزومات سبدکالای هر خانواده بود، امروز به کالایی لوکس و تجملاتی تبدیل شده است. نظارت میدانی نشان می‌دهد قیمت گیلاس درجه یک به رقم نجومی ۶۰۰ تا ۸۰۰ هزار تومان در هر کیلوگرم رسیده است. زردآلوی تازه ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تومان، آلبالو ۳۵۰ تا ۴۵۰ هزار تومان و هلو و شلیل ۲۵۰ تا ۴۰۰ هزار تومان قیمت دارد. حتی هندوانه که همیشه میوه‌ای مردمی بود، با قیمت ۳۵ تا ۴۵ هزار تومان عرضه می‌شود و دیگر «ارزان» به نظر نمی‌رسد.اما پشت این اعداد یک بحران عاطفی و اجتماعی شکل گرفته است. یکی از شهروندان خوزستانی با سبد خالی از میوه‌فروشی بیرون آمد و گفت: بزرگترهاکم می‌خورند،اما بچه‌ها که دوست دارندمیوه نوبرانه بخورند.گرانی برای بچه‌ها معنایی ندارد.همین جمله خلاصه فاجعه است؛پدرانی که بعد از کار طاقت‌فرسادرگرمای اهوازدربرابر چشم‌های منتظر کودکان شرمنده می‌شوند و مادرانی که می‌گویند:فعلاًهندوانه بخوریم، گیلاس که ارزان شد…» شوخی تلخی که درآن، میوه از سبد تغذیه روزانه حذف می‌شود.
وضعیت به حدی بحرانی است که حتی قشر به‌نسبت پردرآمد جامعه نیز تسلیم شده‌اند. یکی از کارمندان ادارات اهواز با حقوق ۲۰ میلیون تومانی که به دلیل تورم وکاهش شدیدارزش پول ملی،دیگر پشتوانه چندانی برای زندگی نیست در گفت‌وگوباماگفت:بااین حقوق واین وضعیت وقتی پشت میز میوه‌فروشی می‌ایستم و قیمت گیلاس را می‌شنوم، دستم خالی می‌ماند.نه به خاطر اینکه پول ندارم، به خاطر اینکه پولی که دارم، دیگر آن ارزش سابق را ندارد. نمی‌توانم برای بچه‌هایم حتی یک کیلو گیلاس بخرم و این یعنی زخمی عمیق روی عزت نفس یک پدر.»
اما تلخ‌تر از کارمند، کارگری است که با دستان پینه‌بسته و کمری که زیر آفتاب اهواز خم شده، روزگار می‌گذراند. او به خبرنگار ما گفت: «دستمزد یک روز کار سخت من، دیگر حتی به قیمت یک کیلو گیلاس هم نمی‌رسد.وقتی بچه‌ام می‌پرسد باباماچراگیلاس نمی‌خوریم؟ فقط می‌توانم سرم راپایین بیندازم.نمی‌خواهم به او بگویم پول ندارم؛ می‌خواهم بگویم حیف است پول یک روز زحمت من بشودیک کیلومیوه که تا غروب تمام می‌شود.
جالب توجه است که این گرانی تنها به ضرر مصرف‌کننده نیست؛ فروشندگان میوه نیز آسیب دیده‌اند. یکی از میوه‌فروشان سطح اهواز به خبرنگار ما گفت: «قبلاً مردم با دیدن میوه تازه ذوق می‌کردند و می‌خریدند.الان فقط می‌پرسند قیمت چنده؟بعدباناراحتی می‌روند.بسیاری از میوه‌های گران‌قیمت روی دستم مانده و گاهی مجبورم با ضرر بفروشم تا پلاسیده نشود.»
درد بزرگ‌تر و غفلت عجیب‌تر این که برخلاف بسیاری از کلانشهرهای کشور، در اهواز و اکثر شهرهای خوزستان، هیچ بازارچه سازمان‌یافته میوه و تره‌باری زیر نظر شهرداری و جهاد کشاورزی وجود ندارد. نبود این ساختار نظارتی، عملاً میدان را برای دلالان و واسطه‌ها باز گذاشته است. در تهران، اصفهان، شیراز و مشهد، بازارچه‌های تره‌بار نقش کلیدی در تنظیم قیمت دارند، اما خوزستان که گرم‌ترین تابستان‌ها و نیازمندترین مردم به میوه را دارد، از این زیرساخت محروم است.مسئولان اتحادیه میوه معتقدند این قیمت‌ها به دلیل نوبرانه بودن محصولات است و پیش‌بینی می‌کنند با فراگیر شدن میوه قیمت‌هاکاهش یابد.اماسوال اینجاست: آیا این کاهش به حدی خواهد بود که میوه دوباره به سفره مردم برگردد؟
خوزستان با گرمای طاقت‌فرسا و شرایط خاص معیشتی، بیش از هر استان دیگری نیازمند توجه ویژه در توزیع میوه است. وقتی فرزندان یک سرزمین از خوردن میوه محروم می‌شوند،یعنی زنجیره‌ای از مشکلات اقتصادی تا تهدید سلامت شکل گرفته است. از مسئولان جهاد کشاورزی و صمت استان خوزستان انتظار می‌رود که نظارت بیشتری بر نرخ‌گذاری میادین میوه و تره‌بار داشته باشند تا فاصله قیمت میدان تا خرده‌فروشی کاهش یابد و با راه‌اندازی سامانه‌های توزیع میوه تنظیم بازاری، نیاز اساسی مردم به ویتامین را تأمین کنند. مهمتراز همه،باایجادبازارچه های سازمان‌یافته میوه و تره‌بار زیرنظرشهرداری وجهادمطابق سایرکلانشهرهاوتوزیع میوه در غرفه‌های سیار با حذف واسطه‌ها، اجازه ندهند دلالان حق مردم را برای یک تغذیه سالم پایمال کنند.امید که میوه دوباره به سبد کالای خانواده‌های خوزستانی برگردد و دیگر شاهد خجالت پدران در برابرفرزندانشان نباشیم
🖋عبدالحمید گل افشان