رواج مصرف مشروبات الکلی در جوانان و آثار سو آن

میترا مرادی / امروزه یکی از مسائل بسیار مهمی که در تمام جوامع بنا به الگوهای تربیتی و اخلاقی مورد توجه جامعه شناسان و روانشناسان قرار گرفته است، موضوع آسیب های اجتماعی می باشد.

این یادداشت با رویکرد موضوع مصرف الکل در میان جوانان و نوجوانان به طور موجز سعی دارد به تاثیرات ، عوامل، و راهکارها بپردازد:

آسیب های اجتماعی در تعریف عام ؛ نتیجه و بازتاب رفتارهای خلاف هنجارهای یک جامعه گفته می شود که تاثیر سوء و مخربی بر روی افراد جامعه می گذارد.زیرا
هنجارشکنان که عاملان رفتارهای ضدارزشی می باشند، با برهم زدن ساختارطبیعی و قانونی جامعه، در مقابل قانون ستیزه جویی کرده و از هیچ هنجاری پیروی نمی کنند .

گرایش به مصرف مشروبات الکلی که متاسفانه امروزه در میان جوانان در حال گسترش است ، از جنبه های فردی و اجتماعی قابل بحث و پیگیری است و تبعات آن متوجه مسائل سیاسی و اجتماعی و نیز اقتصادی می باشد.
بدیهی است که مصرف هر گونه نوشیدنی مضر و سُکر آور که برای فرد و اجتماع زیان آور باشد ، نوعی وابستگی ایجاد کرده و ترک آن با دشواری مواجه است .

اگر نگاه آماری و تخمینی را کنار بگذاریم و براساس مشاهدات عینی سخن بگوییم ، مصرف الکل و انواع مشروبات الکلی در میان‌ قشر جوان و نوجوان بسیار رو به فزونی است.
متاسفانه در بعضی خانواده ها مصرف به صورت جمعی و یک نوشیدنی پایه ی مهمانی ها مشاهده می شود . حتی بعضی از نوجوانان نیز از آن بی بهره نیستند . در بسیاری از مجالس عروسی و جشن تولدها مکمل ناسالم پذیرایی هاست. مجوزهای خانوادگی به نوجوانان !، وفور و در دسترس بودن مشروبات الکلی به صورت قاچاق و زیرزمینی، زمینه ی روی آوری به این نوشیدنی خطرناک را بیش از پیش فراهم‌ می کند.
این معضل اجتماعی را دوستان ناباب نیز دامن می زنند و بی تفاوتی خانواده ها عامل بسیار مهم در به دام افتادن جوانان به این حیطه مخرب است.

الکل یا “اتانول” فارغ از تبعات آسیب زای آن در بعد اجتماعی و سوء رفتارهای اجتماعی ، در بعد سلامت جسمی نیز بدن انسان را با مخاطرات جدی مواجه می کند.
به گفته ی پزشکان و محققان الکل بعد از اینکه وارد جریان خون شد به اعضای بدن آسیب زده و در دراز مدت کبد ، دستگاه گوارش را دچار بیماری و مشکلات قلبی – عروقی و … را به ارمغان‌ می آورد .همچنین
یکی دیگر از مشکلاتی که در حال حاضر در سطح خیابان ها و جاده ها مشاهده می کنیم ، سرعت های غیرمجاز و خارج از کنترلی ست که توسط رانندگان وسایل نقلیه که دچار مستی ناشی از مصرف الکل هستند ، رخ می دهد. در ساعات پایانی شب و در طی گشت و گذارهای شبانه هیچ برخورد و کنترل منطقی و اخلاقی وجود ندارد و بعضا باعث تصادف می گردد. آمار تصادفات جاده ای و داخل شهری فارغ از عوامل دیگر مربوط به مصرف الکل توسط رانندگان نیز می باشد.

اما عوامل بروز این آسیب های اجتماعی چیست؟!

از بعد اقتصادی : فقر ، عدم امنیت شغلی و بیکاری که فرد را وادار مصرف جهت گریز موقت از افکار آزار دهنده می کند.

بعد فرهنگی: عدم آموزش و آگاهی، تغییر نگرش فرد نسبت به مسائل اجتماعی و اخلاقی

بعد خانوادگی: تنش میان والدین و والدین با فرزندان

و در آخر : تاثیر منفی فضای مجازی و استفاده نادرست از شبکه های اجتماعی.

حال چه باید کرد؟ راهکار چیست ؟ پیشگیری بهتر است یا درمان ؟

پیشگیری یکی از راه های بسیار موثر در خصوص مقابله با این سوء رفتارهاست:
۱- افزایش اماکن ورزشی ، تفریحی ، آموزشی، بوجود آوردن فضای مفرح و جذاب برای پر کردن اوقات فراغت آموزش و آگاهی بخشی که می تواند به تاب آوری و مقابله با استرس و اضطراب جوانان کمک کند .
۲- تشویق جوانان به عنوان نیروهای فعال و کارآمد و سوق دادن آنها به سوی سازندگی جامعه .

۳-سیاست گذاران اجتماعی بر اساس تغییر الگوی رفتاری جوانان و نوجوانان برنامه های به روز طراحی کنند .

و در جمع بندی :
به آسیب های اجتماعی به عنوان یک پدیده اجتماعی نگاه کرد که دارای پیچیدگی و ابعاد گوناگونی است و عزم همگانی در مسیر پیشگیری را می طلبد تا بتوان این آسیب ها را کاهش داده و فرصت بهتری برای جوانان فراهم آورد و بودجه های فرهنگی را افزایش و در مسیر صحیح خرج کرد. هزینه برای بهبود و سلامتی اجتماع بطور حتم آثار مثبت خود را در جز به جز لایه های اجتماعی نمودار خواهد شد .